2016-11-01

Choroby autoimmunologiczne a dieta i suplementacja

Choroby tarczycy, nadnerczy, skóry, a także cukrzyca typu 1 czy reumatoidalne zapalenie stawów to tylko część chorób autoimmunologicznych, w których układ odpornościowy atakuje własne tkanki.

Harmonia 2016 listopad-grudzień...
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

Choroby autoimmunologiczne (autoimmunizacyjne, z autoagresji) to grupa ponad 80 chorób spowodowanych nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego (immunologicznego) organizmu, w których przebiegu powstają przeciwciała lub limfocyty T skierowane przeciw własnym tkankom. Występuje tu zaburzenie pomiędzy limfocytami Th1 i Th2. Efektem takiej dysfunkcji jest atakowanie własnych komórek, uznawanych przez układ odpornościowy za ciała obce. Zaatakowany może zostać niemal każdy narząd czy układ. U osoby chorej często współistnieją dwie lub więcej tego typu chorób. Większość schorzeń z tej grupy jest bardzo trudna do leczenia, gdyż przeciwciała pojawiają się znacznie wcześniej aniżeli objawy chorobowe. Na choroby autoimmunologiczne w większości chorują kobiety, co prawdopodobnie wynika ze zmiennego poziomu hormonów.

Poznaj przyczyny

Przyczyny chorób z autoagresji nie są dokładnie znane, jednak wiadomo, że sprzyjają im pewne czynniki genetyczne i środowiskowe w tym żywieniowe. Elementem wyzwalającym atak na własne tkanki może być: infekcja wirusowa lub bakteryjna, silny stres, toksyny środowiskowe, metale ciężkie, leki i antygeny żywieniowe.

Podstawową rzeczą jest, aby osoby cierpiące na choroby autoagresywne wyeliminowały ze swojego najbliższego otoczenia jak najwięcej chemikaliów: farby i lakiery do włosów, środki czystości, kosmetyki, spaliny samochodowe, tytoń, pestycydy, metale ciężkie, odświeżacze powietrza, sztuczne dodatki do żywności, itp. Dobrze jest wybierać naturalne i hipoalergiczne kosmetyki oraz środki czystości. Chodzi o to, by redukować nadmierną ilość syntetyków, które potencjalnie prowadzą do stresu oksydacyjnego, mogą zaburzać funkcjonowanie układu odpornościowego i powodować stan zapalny. Zapalenie może prowadzić do powstania destrukcyjnych dla sygnalizacji komórkowej związków zwanych cytokinami. Chroniczne zapalenie ogólnoustrojowe jest powiązane z kilkoma zaburzeniami autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń, reumatoidalne zapalenia stawów i fibromialgia (ból w układzie ruchu).

Choroby autoimmunologiczne:

  • choroby tarczycy: Hashimoto (przewlekłe zapalenie tarczycy) i Gravesa-Basedowa (nadczynność tarczycy),
  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS),
  • choroby układowe tkanki łącznej: toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, układowe zapalenia naczyń, reaktywne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,
  • nieswoiste zapalenia jelit: wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • choroby nadnerczy: choroba Addisona (niedobór hormonów nadnerczy),
  • choroby neurologiczne: miastenia (męczliwość mięśni), stwardnienie rozsiane,
  • choroby skóry: bielactwo nabyte (podejrzewane), łuszczyca, łysienie plackowate,
  • niedokrwistość Addisona-Biermera (złośliwa; zaburzenie wchłaniania witaminy B12),
  • sarkoidoza (powstawanie grudek zapalnych najczęściej w węzłach chłonnych i/lub płucach),
  • cukrzyca typu 1 (autodestrukcja komórek produkujących insulinę).

Nieszczelne jelito

Kolejną, częstą przyczyną jest nieszczelna bariera jelitowa spowodowana nie tylko przez toksyny środowiskowe, ale też stres, leki, nieuregulowany tryb życia, czy niewłaściwą dietę.

Wzmożone jest wówczas wydzielanie zonuliny. Białko to moduluje przepuszczalność ścisłych połączeń pomiędzy komórkami w ścianie przewodu pokarmowego. W przypadku wzrostu jego stężenia dochodzi do rozluźnienia struktury jelita. W dużym uproszczeniu, przez takie przeciekające jelito cząsteczki pokarmowe i bakterie mogą przedostać się do krwiobiegu, wywołując nieprawidłową odpowiedź ze strony układu immunologicznego.

Rozszczelniony nabłonek jelitowy przepuszcza cząsteczki białkowe, a następnie powstałe kompleksy antygen- przeciwciało osadzają się w różnych narządach (np. w Hashimoto w tarczycy, w RZS w stawach) powodując ich stan zapalny i choroby z autoagresji. Najczęściej stan taki powodują białka: glutenowe oraz mleczne i sojowe, ale może być to praktycznie każde inne białko (np. jaja, orzecha czy fasoli). Przykładowo, w chorobie Hashimoto gluten jest czynnikiem wyzwalającym w ok. 80% przypadków. Zdarza się też, że samo wyeliminowanie glutenu może odwrócić przebieg Hashimoto i doprowadzić do remisji, gdy jest on źródłową przyczyną choroby. Aby zbadać jaki antygen żywnościowy konkretnie nam szkodzi, warto wykonać test nadwrażliwości pokarmowej IgG-zależnej (zwanej potocznie nietolerancją).

W odbudowywaniu flory bakteryjnej oraz szczelności niezbędne są probiotyki, prebiotyki i inne substancje pomocnicze. Zwykle stosuje się je przez 3-6 miesięcy w dość dużych dawkach, a później zażywa się dawkę podtrzymującą. Choć można przyjmować najczęściej stosowane probiotyki w dawkach standardowych, to jednak dobór probiotykoterapii powinien być indywidualny i w tym celu pomocne może być wykonanie badania mikloflory jelitowej oraz test na zonulinę.

Dieta przeciwzapalna i eliminacyjna

Diety stosowane w chorobach z autoagresji: kolejność postępowania:

  1. Dieta bez glutenu, nabiału, soi i cukru.
  2. Dieta jak w punkcie 1 + eliminacja wszystkich zbóż i roślin strączkowych.
  3. Dieta jak w 2 + eliminacja jaj, orzechów, nasion i warzyw psiankowatych.

Co Tobie może szkodzić:

Zboża i rośliny strączkowe:

  • lektyny (w tym gluten; przyklejają się do tkanek, co wywołuje atak z autoagresji),
  • saponiny (powodują rozpad czerwonych krwinek),
  • inhibitory enzymów proteolitycznych (utrudniają trawienie),
  • kwas fitynowy (wiąże związki mineralne).

Nabiał:

  • kazeina/beta-lakotglobulina (białka obce dla człowieka),
  • laktoza (cukier, na który wiele osób posiada nietolerancję),
  • hormony.

Jaja i warzywa psiankowate:

  • owoalbumina w jaju (nasila procesy autoagresywne),
  • alkaloidy w psiankowatych (mają trujące działanie).

Każdy z nas jest inny, za co odpowiedzialne są nasze geny. Różni nas płeć, zdolności trawienne przewodu pokarmowego i alergie pokarmowe. Wszystkie te czynniki powodują, że każdy z nas ma inne potrzeby żywieniowe. Dlatego też w pierwszej kolejności należy wyeliminować produkty, na które stwierdzono nadwrażliwość pokarmową (co jest indywidualną sprawą) oraz gluten, nabiał i soję (większość osób ma z nimi problem). Wymaga to rezygnacji z chleba, dań mącznych na bazie pszenicy, żyta, jęczmienia, zwykłego owsa (klusek, pyz, makaronów, naleśników, kaszy manny, kuskus, ciast, ciasteczek, drożdżówek, placków itd.). Można spożywać: kaszę gryczaną, kaszę jaglaną, biały ryż, ziemniaki, amarantus, kukurydzę, proso, owies certyfikowany (bezglutenowy), maniok, tapioka i oczywiście chleby, naleśniki czy kluski z mąk pochodzących z tych zbóż. Można spożywać pieczywo chrupkie kukurydziane i wafle ryżowe. Z nabiału należy wykluczyć mleko, sery, serki, twarogi, jogurty, maślanki, kefiry, śmietany. Przy wykluczeniu nabiału ważna jest suplementacja wapniem i witaminą D. Jeśli wykluczenie nabiału i zbóż glutenowych nie przynosi oczekiwanych rezultatów, w dalszej kolejności dodatkowo wyklucza się wszystkie zboża oraz roślinny strączkowe. Jeśli nadal nie ma poprawy, w ostateczności przechodzi się na dietę z wykluczeniem wcześniej wymienionych składników (zboża, nabiał, strączki) wraz z eliminacją warzyw psiankowatych (ziemniaki, pomidory, bakłażany, papryka, przyprawy: chilli, papryka słodka, pieprz, gorczyca w tym także musztarda) – jest to dieta o nazwie protokół autoimmunologiczny. Odnajdując pod kontrolą dietetyka skuteczny program żywieniowy, można doprowadzić do znacznego złagodzenia objawów chorobowych lub nawet do remisji choroby, czyli okresu, w którym nie ma objawów (oznacza to też wycofanie się przeciwciał charakterystycznych dla danego schorzenia). Jest to jednak długotrwały i żmudny proces, trwający nawet do 2 lat.

W chorobach z autoagresji bardzo ważny jest poziom witaminy D. Dawkę należy dobrać w taki sposób, aby jej stężenie we krwi wynosiło 60-70 ng/ml. Korzystne oddziaływanie wykazują również witamina C, E, A, selen, cynk, magnez, b-karoten, kwasy tłuszczowe omega-3, koenzym Q10, B-kompleks, glutation, kurkuma i inne. Dobiera się je odpowiednio do konkretnego schorzenia.

Dieta i suplementacja w chorobach z autoagresji dla każdego może być inna w zależności od wykrytych nadwrażliwości pokarmowych, indywidualnej tolerancji i reakcji na składniki pożywienia. Dietę układa się stopniowo krok po kroku, obserwując reakcję organizmu po eliminacji poszczególnych składników oraz przeprowadza się badania kontrolne (np. w Hashimoto przeciwciała anty-TPO). Jest to bardzo ważne, gdyż wykluczenie wszystkich potencjalnych alergenów nie jest konieczne, a może przyczynić się do niedoborów pokarmowych. Nie ma tu jednej reguły, sprawa jest złożona i każdy powinien mieć ustalaną dietę indywidualnie. Ważna jest również samoobserwacja.

Te artykuły zyskują na popularności

Choroby cywilizacyjne
miniaturka
2019-07-01

Odżywianie i zioła dla zdrowej skóry

Starzenie się jest procesem naturalnym i konsekwencją zarówno czynników genetycznych, jak i środowiskowych (m.in. promieniowaniem jonizującym i niejonizującym, silnym stresem...

Dietetyka
miniaturka
2020-03-01

Dna moczanowa – wskazówki żywieniowe

Dna moczanowa jest rodzajem zapalenia stawów, które jest spowodowane odkładaniem się kryształków moczanu sodu w płynie stawowym oraz w innych tkankach i narządach.


Dietetyka
miniaturka
2017-05-01

Dieta a prostata

Zapobieganie rozwojowi nowotworów – tzw. prewencja nowotworowa, staje się coraz ważniejszym kierunkiem badań współczesnej medycyny. Jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych...

Choroby cywilizacyjne
miniaturka
2019-07-01

Popularne mity dietetyczne. W co warto wierzyć?

Hipotez oraz różnorodnych opinii na temat żywienia jest wiele. Każdy, kto przynajmniej trochę interesuje się zbilansowanym odżywianiem, słyszał zapewne o przeróżnych metodach...


   |   

Najnowszy numer Harmonii
czeka już na Ciebie!

 

Najnowsze artykuły, interesujące
tematy, wybitni eksperci i gros
wartościowej wiedzy.


 

 



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

redakcja@harmoniatwojezdrowie.com
dystrybucja@harmoniatwojezdrowie.com
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.