2017-05-01

Dieta a prostata

Zapobieganie rozwojowi nowotworów – tzw. prewencja nowotworowa, staje się coraz ważniejszym kierunkiem badań współczesnej medycyny. Jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn jest rak gruczołu krokowego (rak prostaty). Każdego roku zwiększa się zarówno ilość nowych zachorowań, jak i umieralność z powodu tego nowotworu.

Warto przeczytać...
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

Sytuację pogarsza fakt, iż z danych statystycznych i demograficznych wynika, że w najbliższej dekadzie nastąpi gwałtowny wzrost zdiagnozowanych przypadków raka prostaty. Wszystko to powoduje, że wzrasta zainteresowanie zapobieganiem w sposób naturalny (np. poprzez odpowiednią dietę) procesowi karcynogenezy.

Rak prostaty jest nowotworem rozwijającym się stosunkowo powoli. Czas, który potrzebny jest od inicjacji nowotworu do postaci inwazyjnej, sięga kilku, a niekiedy kilkunastu lat. Dlatego szczególnie ten okres – przed rozwinięciem się raka w postać inwazyjną, jest szczególnie istotny w chemoprewencji raka prostaty. Istnieje szereg prac naukowych, których obiecujące wyniki wskazują, iż niektóre substancje zawarte w diecie (np. naturalne polifenole roślinne) mogą hamować powstanie raka prostaty. Jeszcze inne opracowania zajmują się badaniem wpływu tych substancji na już aktywny, toczący się proces nowotworowy.

W chemoprewencji raka prostaty bada się wpływ substancji naturalnych i syntetycznych, o potencjalnym działaniu antynowotworowym. Szereg takich substancji występuje w niektórych produktach żywnościowych i mogą stanowić składniki diety.

Poniżej postaram się przybliżyć najważniejsze i najlepiej rokujące substancje „antynowotworowe” w przypadku raka prostaty. Substancje te mogą wpływać na hamowanie lub/i odwracanie procesu powstawania nowotworu gruczołu krokowego. Niniejszy przegląd opiera się na najważniejszych i najnowszych wynikach badań naukowych (epidemiologicznych, przedklinicznych a czasem - jeśli takowe są, badań klinicznych).

Należ podkreślić, że pomimo tysięcy badań i w wielu przypadkach bardzo obiecujących wyników, do dnia dzisiejszego nie udało się znaleźć substancji (czy to pochodzenia naturalnego, czy syntetycznego), która w 100% zapobiegałaby rakowi prostaty.

O ile wydaje się, iż rzeczywiście spożywanie dużych ilości naturalnych polifenoli w diecie obniża ryzyko zachorowania na raka prostaty, o tyle substancje te nie gwarantują pewnego wyleczenia, ani nie zastąpią niezbędnego standardowego wg EMB (Evidence Based Medicine) postępowania terapeutycznego.

Z pełnym przekonaniem mogę natomiast polecić poniższe substancje (nie tylko polifenole) jako profilaktykę oraz uzupełnienie standardowej terapii.

Aronia – łac. Aronia melanocarpa

Polski „superowoc”, w dalszym ciągu przez wielu (niesłusznie) niedoceniany. Prawdziwy bank naturalnych polifenoli i witamin (głównie wit. C i E), potężna broń antyoksydacyjna. Na początku ubiegłego wieku aronia dotarła do Europy ze wschodnich regionów Ameryki Północnej. Polska jest największym producentem tego owocu w Europie. Oprócz silnego działania antyoksydacyjnego (aronia posiada najwięcej polifenoli ze wszystkich owoców!), wykorzystywanego w zapobieganiu miażdżycy naczyń, Aronia melanocarpa wydaje się mieć pozytywny wpływ na prostatę.

Najważniejsze polifenole aronii to antocyjany (głównie glikozydy cyjanidyny) i flawonole (gł. kwas chloro genowy i kwercetyna).

Związki aronii potrafią hamować hormonozależne komórki linii LNCaP raka prostaty (komórki tej linii znajduje się np.: w przerzutach raka prostaty).

Ostryż długi (łac. Curcuma longa) – popularnie zwany kurkumą lub żółtym imbirem

Pochodzi z Azji, często stanowi składnik popularnej przyprawy curry. Najważniejszy składnik – kurkumina, jest obiektem badań naukowych, ponieważ wykazano jego działanie antynowotworowe. Co ciekawe, budowę kurkuminy pierwsi opisali naukowcy z Polski, profesorowie – Wiktor Lampe i Stanisław Kostanecki.

Kurkumina – polifenol z kłącza Curcuma longa, posiada silne działanie antyproliferacyjne i antyoksydacyjne. W przypadku raka prostaty kurkumina działa antynowotworowo na niektóre linie komórkowe tego nowotworu. Interesujące jest to, iż dotyczy to zarówno niektórych linii komórkowych hormonozależnych, jak i hormonoopornych.

Zielona herbata – łac. Camellia sinensis

Rak prostaty dużo rzadziej dotyka Azjatów. Wielu naukowców uważa, że spowodowane jest to spożywaniem dużej ilości produktów sojowych oraz piciem zielonej herbaty.

Zielona herbata zawiera największe ilości katechin (rodzaj polifenoli roślinnych), szczególnie galusanu-3-epigalokatechiny. To właśnie katechinom przypisuje się właściwości antyoksydacyjne i antynowotworowe (głównie przeciwko linii komórkowym raka prostaty DU145). Zaleca się picie 3-5 filiżanek zielonej herbaty dziennie (czyli ok. 1000-1200ml) aby dostarczyć minimum 250mg katechin w diecie.

Soja – łac. Glycine max

Soja jest jednym z najczęściej badanych roślin o potencjale przeciwnowotworowym i prozdrowotnym. Jest to roślina strączkowa uprawiana głównie w Azji i USA.

Nasiona soi to skarbiec tzw. izoflawonów (polifenoli roślinnych). Najwięcej uwagi poświęca się substancji o nazwie genisteina. Mężczyźni spożywający duże ilości genisteiny w diecie (czyli soję i inne rośliny strączkowe zawierające soję) rzadziej zapadają na raka prostaty (szczególnie na jego łagodną formę). Genisteina indukuje peroksydazę glutationową w liniach komórkowych PC-3 i LNCaP raka prostat, hamując ich proliferację. Wydaje się więc korzystne wprowadzenie do codziennej diety produktów zawierających soję (np. popularne tofu).

Wierzbownica wąskolistna – łac. Epilobium angustifolium

Wierzbownica wąskolistna to roślina, którą można spotkać także w Polsce. Nie jest tak bardzo znana jak inne z przedstawionych w zestawieniu roślin, a jednak zasługuje na szczególną uwagę, ponieważ wykazuje bardzo duże naturalne powinowactwo do prostaty. Jest używana w zielarstwie i polecana jako napar w zapaleniach gruczołu krokowego. Ostatnie badania wskazują na możliwość, iż wierzbownica wąskolistna może wpływać na hamowanie niektórych linii komórkowych raka prostaty, a także indukować apoptozę komórek raka. W badaniach nad wierzbownicą zaangażowani są także polscy naukowcy. Działanie wierzbownicy wykazano także na drodze mitochondrialnej hormonozależnych komórek raka prostaty. Szczególną uwagę poświęca się substancjom zawartym w tej roślinie o nazwie oenoteina B (z grupy polifenoli – tu tzw. elagotanoidów) oraz pochodnym kwasu elagowego. Substancje te metabolizują w jelitach do tzw. aktywnych urolityn, które są dalej wchłaniane i pozytywnie oddziałują na naszą prostatę.

Tak! Dla Epilobium angustifolium!!!

Ostropest plamisty – łac. Silybum marianum

Ostropest plamisty jest rośliną szeroko rozpowszechnioną i jej właściwości lecznicze wykorzystywane są od wieków (głownie w odtruwaniu organizmu, w chorobach wątroby itd.). Dla nas – mężczyzn, na szczególne zainteresowanie powinna zwrócić uwagę jedna z substancji, którą ostropest zawiera.

Ta substancja to flawonoid - sylibinina, główna składowa sylimaryny. Okazuje się, iż sylibinina (obie formy – izosylibinia A i B) może hamować receptory androgenowe komórek hormonozależnych raka prostaty (linia LNCaP i 22Rv1) i hamować czynniki wzrostu guza (IGF-1R, EGFR).

Ostropest wydaje się znakomitym dodatkiem diety dla pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty (uwaga – przy bardzo wysokich dawkach niebezpieczeństwo hiperbilirubinemii).

Czystek – łac. Cistus

Znany z właściwości antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych. W rzeczywistości czystek (a raczej cała grupa odmian tej rośliny) jest słabo zbadany. Z powodzeniem używany w niepowikłanych zapaleniach prostaty (można stosować go jako terapię skojarzoną razem z antybiotykami). Zawiera sporo polifenoli oraz witaminy (np. C i E). Szczególnie dużo witaminy E zawiera odmiana Cistus monspeliensis. Czystek powinien być polecany szczególnie palaczom tytoniu (szczególna rola alfa- i gamma-tokoferolu).

Rozmaryn – łac. Rosmarinus officinalis

Tak, rozmaryn jest jak najbardziej dla nas, Panowie!

Głównie związki z grupy terpenów zawarte w rozmarynie – tzw. kwas karnozowy, karnozol i kwas rozmarynowy mogą być bardzo dobre dla naszej prostaty. Kwas karnozowy i karnozol stanowią ok. 5% suchej masy rozmarynu i jednocześnie odpowiadają aż za 90% całej aktywności antyoksydacyjnej tej wonnej rośliny. Kwas karnozowy hamuje wzrost i działa cytotoksycznie na komórki raka prostaty (linia DU-145 i PC3). Razem z karnozolem wpływają na indukcję apoptozy komórek nowotworowych.

Czosnek – łac. Allium sativum

Najważniejszym składnikiem czosnku jest allicyna (powstaje z alliiny). Zawiera także dużo siarki, sporo witaminy C, argininę, selen i kilka witamin z grupy B. Jego działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, antyagregacyjne, przeciwmiażdżycowe i wiele innych opisywane jest od stuleci. Jeśli chodzi o temat prostaty, w badaniach przedklinicznych wykazano zmniejszone ryzyko zachorowania na raka prostaty u pacjentów spożywających czosnek w diecie przynajmniej 5 razy w tygodniu. Warto wspomnieć także o siostrze czosnku – cebuli (Allium cepa), która wydaje się być równie zdrowa.

Brokuł - łac. Brassica oleracea

Czyli potocznie kapusta szparagowa. Zawiera dużo selenu oraz sulforafanu. Najbogatsze w te związki są kilkudniowe kiełki tej rośliny. Dowiedziono, że zwiększają apoptozę komórek hormonozależnych raka prostaty. Brokułom przypisuje się potencjalne działanie antynowotworowe.

Pomidor - łac. Solanum

Pomidory znalazły się na celowniku badaczy procesów nowotworowych od momentu wyizolowania z nich pewnej substancji – likopenu. Likopen, karotenoid z pomidorów, ma silne działanie antyoksydacyjne (jest przeciwutleniaczem). Sugeruje się także jego działanie antynowotworowe. Dieta bogata w likopen/pomidory powoduje np.: obniżenie poziomu czynnika PSA we krwi u pacjentów z rakiem prostaty. Badania kliniczne nad dietą bogatą w likopen, a zachorowalnością na raka prostaty trwają.

Oregano - łac. Origanum vulgare

Karwakrol, polifenol oregano (ale także tymianku czy macierzanki), wykazuje działanie przeciwzapalne i prawdopodobnie antynowotworowe. Olejek z oregano wykorzystuje się w leczeniu przewlekłego prostatitis czy w nawrotach raka pęcherza moczowego. Karwakrol może indukować apoptozę komórek hormonozależnych raka prostaty (LNCaP). Ma zdolność hamowania powstawania nowych osteoklastów (komórek kościogubnych) oraz indukuje apoptozę starych osteoklastów, co może mieć znaczenie w przerzutach nowotworowych do kości. Inna substancja oregano to apigenina, naturalny flawonoid (występuje też w rumianku, selerze, jabłkach), której przypisuje się działanie zmniejszające ryzyko zachorowania na nowotwory.

Chmiel - łac. Humulus lupulus

Najbardziej znany jako niezbędny składnik dobrze uwarzonego piwa. Chmiel wykorzystywany jest w ziołolecznictwie głównie jako substancja uspokajająca. Niewielu wie, że w chmielu zawarta jest bardzo cenna substancja, a mianowicie xanthohumol – polifenol, o bardzo silnym działaniu antyoksydacyjnym i antynowotworowym. Przeciwnowotworowe działanie xanthohumolu zostało zaobserwowane także w stosunku do komórek raka prostaty (i to na wiele linii komórek tego raka m.in. PC-3 i DU145).

Winorośl – łac. Vitis vinifera

Słynny resweratrol zawarty w winogronach, soku winogronowym i winie (więcej w czerwonym) wydaje się mieć działanie nie tylko przeciwmiażdżycowe, ale i antynowotworowe (in vitro także w stosunku do komórek rakowych prostaty). Bardzo dużo resweratrolu zawierają szczepy winogron takie jak np.: Malbec, Merlot, St. Laurent, Bobal czy Saperavi (ten ostatni pochodzi z Gruzji).

Granat – łac. Punica granatum

Nazywany czasem „superowocem”, granat posiada wiele obiecujących substancji zbadanych pod kątem przydatności w prewencji i w walce z rakiem (także rakiem prostaty). Najważniejszymi substancjami są polifenole, a wśród nich tzw. elagotaniny i ich aktywne metabolity – urolityny. Badania wskazują na działanie przeciwmiażdżycowe (sok z granatu obniża cholesterol), hamowanie komórek hormonozależnych oraz hormonoopornych raka prostaty oraz hamowanie metaloproteaz, które biorą udział w powstawaniu metastaz (przerzutów nowotworowych). Co ciekawe, sfermentowany sok Punica granatum ma większą aktywność biologiczną niż sok świeży. Szklanka granatowego soku dziennie na pewno nie zaszkodzi...

Kawa – z palonych ziaren kawowca łac.Coffea

O dziwo, metaanaliza badawcza z 2015 roku sugeruje, że kofeina i kwasy fenolowe kawy mogą wpływać prewencyjnie (ochronnie) na powstawanie raka prostaty (i to typu najbardziej złośliwego). Taki wynik zaobserwowano przy wypijaniu co najmniej 4 lub więcej filiżanek „małej czarnej” dziennie.

Miód pszczeli, pyłek kwiatowy/ pierzga, propolis

O miodzie pisze się od tysięcy lat i nigdy dosyć. Dodam tylko, że apiterapia w prewencji i leczeniu uzupełniającym terapię raka prostaty znajduje moją pełną aprobatę. Bogaty we flawonoidy gwiezdny napój bogów, a wśród substancji tych chryzyna i kwas kawowy, działa antyproliferacyjnie i apoptotycznie na komórki raka stercza (głównie linii PC-3). Dodam jeszcze, że coraz więcej nadziei w badaniach budzi pyłek kwiatowy i pierzga. Poczekamy, zobaczymy, a póki co delektujmy się. Smacznego.

Witaminy i inne – suplementacja w raku prostaty

Suplementacja witaminami w prewencji i terapii nowotworów jest obiektem ciągłych badań. Do dzisiaj nie ma jednoznacznych wyników ich skuteczności i brak jest standardów i celowości suplementacji. Poniżej kilka aktualnych danych na ten temat w stosunku do raka prostaty:

  • Witamina C – może działać zarówno prooksydacyjnie jak i antyoksydacyjnie
  • Witamina A – wysokie jej stężenie we krwi (beta-karotenu) oraz suplementacja mogą zwiększać (!) ryzyko raka prostaty
  • Witamina E – może spowalniać raka prostaty; co ciekawe, zbyt wysoka suplementacja może zwiększać (!) ryzyko zachorowania
  • Kwas foliowy – rezultaty badań są sprzeczne
  • Witamina D i wapń – zwiększone spożycie wapnia może zmniejszyć lub zwiększać ryzyko raka prostaty; witamina D wpływa natomiast raczej pozytywnie (badania niejednoznaczne)
  • Witamina K – raczej nieznacznie obniża ryzyko raka prostaty
  • Selen – mimo znanego działania hamującego angiogenezę i proliferację, suplementacja nie zmniejsza znacząco ryzyka raka gruczołu krokowego
  • Dieta śródziemnomorska wdaje się być zdrowsza od „zachodniej”
  • Zmniejszona podaż węglowodanów w diecie spowalnia wzrost guza
  • Otyłość, zespół metaboliczny i dużo tłuszczów nasyconych w diecie zwiększają ryzyko raka prostaty
  • Najlepszą biodostępność naturalnych polifenoli w diecie uzyskuje się spożywając je między głównymi posiłkami, nigdy na czczo i nie miesza się z nabiałem (białko wiąże taniny)

Więcej wiedzy na temat zdrowia zdobędziesz na konferencji pt. Czego Ci lekarz nie powie

Te artykuły zyskują na popularności

Harmonia 2015 wrzesień-paździe...
miniaturka
2015-09-01

Cholesterolowa norma na zamówienie

Ci, którzy się tym interesują wiedzą, że od ponad 20 lat nie opracowano żadnego nowego antybiotyku. Niemniej jednak, szczególnie w przypadku zakażenia bakteryjnego, antybiotyki...

Harmonia 2019 wrzesień-paździe...
miniaturka
2019-09-01

Ozonowanie krwi – skuteczna stymulacja układu odpornościowego

Czym jest terapia ozonem?

Medyczny ozon jest zawsze mieszaniną najczystszego ozonu i najczystszego tlenu.


Harmonia 2019 marzec-kwiecień
miniaturka
2019-03-01

Czego nie wiemy o statynach?

Statyny to związki tzw. inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Odkryto je stosunkowo niedawno, bo dopiero w 1973 roku. Statyny zostały wprowadzone do obrotu handlowego w 1987 roku. Wprowadziła...

Choroby cywilizacyjne
miniaturka
2020-09-01

Przechytrzyć cukrzycę. Część 1

Aby garstka mogła dobrze żyć, tłumy muszą umierać.

Wyścig z czasem


Specjalista urolog Rehabilitacja Urologiczna & Aging Male Europejskie Centrum Kontynencji
Harmonia 2017 maj-czerwiec (wydanie cyfrowe)

Archiwalne numery



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

[email protected]
[email protected]
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.