2016-09-01

Niegrzeczne dzieci mają łatwiej

Dzieci tych samych rodziców, rozdanie z tej samej puli genów, te same metody wychowawcze i zupełnie inny efekt. Powodów jest kilka. Ważny z nich to psychofizyczne predyspozycje do słuchania rodziców, opiekunów i świata zewnętrznego.

Psychologia
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

Takie cechy są nam dane i choć można nad nimi pracować, nie da się całkiem zmienić tych aspektów osobowości. Zależą od naszego indywidualnego stylu poznawczego, jaki przynieśliśmy na świat. Od takich predyspozycji zależy w dużym stopniu, jak poradzimy sobie ze światem, który ma inne potrzeby od naszych i jak zadbamy o nasze potrzeby w nie zawsze przyjaznym świecie.

Scenka ze starszym synem – wtedy niespełna rocznym. Jest lato, piękne popołudnie. Robię coś na tarasie, a Kuba raczkuje po ogrodzie. Zbliża się do węża ogrodowego, dopada go i zabiera się za próbną konsumpcję. Wołam syna, mówię, kategorycznie kręcąc głową, że „nie wolno”. Dzieli nas kilka stromych schodów, ale nie szkodzi, bo nie muszę jednak schodzić. Kuba uśmiecha się do mnie, jeszcze raz testuje, czy aby na pewno chodzi o nową fascynującą zdobycz, a ostatecznie przemieszcza się w inną część ogrodu. Nie muszę schodzić na dół, nie muszę go brać. Wystarczy odpowiedni komunikat gestem i tonem. Sąsiadka, która jest obok, nie może wyjść ze zdumienia, a ja mam poczucie sukcesu wychowawczego.

Deja vu, ale w krzywym zwierciadle

Niecałe 2 lata później sytuacja powtarza się z młodszym synem, który także wówczas ma około roczku. Lato, piękne popołudnie. Robię coś na tarasie. Adaś raczkuje po ogrodzie. Zbliża się do węża ogrodowego. Dopada go i zabiera się za próbną konsumpcję. Wołam Adasia, mówię, kategorycznie kręcąc głową, że „nie wolno”. Dzieli nas kilka stromych schodów i to zdecydowanie za dużo, bo muszę w pędzie schodzić. Adaś nie uśmiecha się do mnie. W jego oczach widać bezwzględną walkę z czasem. Dopada swoją zdobycz, wbija się w nią ząbkami, wpycha na siłę do ust. Liczy się każda sekunda, nim dystraktor- -mama odbije zdobycz. Trzeba zjeść szybko wszystko, co się da.

Gdy dopadam Adasia, ofiara tkwi nadgryziona w mocnym szczękościsku. No i mamy problem. Trudno wziąć syna bez szczęki. Jeszcze trudniej wziąć go ze szczęką, która wcale nie zamierza odczepić się od węża. A brać Adasia ze szczęką i wężem nie jest w moim planie. Gdy inne argumenty zawodzą, nie obywa się bez rozluźniania szczęki siłami zewnętrznymi. Sąsiadki nie ma wtedy obok, ale ja i tak mam poczucie klęski wychowawczej.

My kontra świat

Niestety jest taka zależność, że im bardziej słuchamy świata i im bardziej jesteśmy grzeczni, tym mniej słuchamy siebie i swoich potrzeb. Wtedy to świat zajmuje pierwsze miejsce i to my odpowiadamy na jego potrzeby. Liczy się to, co powiedzą inni i jak zareagują. Im mniej słuchamy świata i zawierzamy sobie, tym bardziej potrafimy skupić się na swoich potrzebach i ich realizacji. Wtedy to my zajmujemy pierwsze miejsce w świecie, który staje się przestrzenią, gdzie możemy realizować swoje potrzeby.

Dobre zachowanie u dzieci

Doświadczenia nowoczesnej psychologii mówią o tym, że jedynym trwałym sposobem wewnętrznej socjalizacji jest nagradzanie zachowań pożądanych. W przypadku nagradzania zachowań korzystnych i konsekwentnego ignorowania zachowań niekorzystnych, można uzyskać trwały efekt wygaszenia tych niepożądanych. Dziecko prowadzone w taki sposób, samo niejako dochodzi do przekonania, że dobre (zdaniem rodzica) jest dobre, a złe jest złe.

System kar

Z doświadczeń psychologii wynika też, że po wprowadzeniu systemu kary, dużo częściej następuje powrót do niechcianego zachowania. Dzieje się to wtedy, gdy znika ryzyko kary i „oprawca” schodzi z pola widzenia. System motywacji do dobrego zachowania pochodzi więc z zewnątrz i nie zostaje trwale w przekonaniach. Terapie behawioralne bazujące na systemie kar i nagród i świetnie sprawdzają się jedynie u mocno zaburzonych dzieci.

Lekcja z konsekwencji

Po co w ogóle karzemy? Kary są narzucane z zewnątrz przez nas – dorosłych, którzy mają inne przekonania w danej kwestii niż dzieci. Kary dajemy za złe zachowanie, z którym się nie zgadzamy. Ale czy dla dziecka skuteczniejszą karą nie byłaby lekcja od życia na własnej skórze? Zamiast iść do przysłowiowego kąta, poczułoby następstwo swojego złego zachowania. Taką „karę” i tak wymierzy życie wcześniej czy później. Następstwo przeżyte będzie w środku, a nie narzucone i na pewno skuteczniej wryje się w pamięć. Czy my rodzice dalibyśmy w ogóle radę z własną bezsilnością bez poczucia władzy, jaką dają kary? Czy nie za mało pozwalamy uczyć się dzieciom na własnych błędach? Czy nie za bardzo je nawigujemy systemem kar i nagród, zamiast zaufać w ich wewnętrzny kompas wskazujący dobro?

Więcej wiedzy na temat zdrowia zdobędziesz na konferencji pt. Czego Ci lekarz nie powie

Te artykuły zyskują na popularności

Harmonia 2021 marzec-kwiecień
miniaturka
2021-03-01

Czy to jeszcze smutek, czy już depresja?

Znany psychiatra i psychoterapeuta prof. Bogdan de Barbaro w swoim wystąpieniu wygłoszonym w ramach Strefy Psyche SWPS, opowiedział o współczesnym dylemacie, który dotyka potrzeby...

Harmonia 2022 styczeń-luty
miniaturka
2022-01-01

W toksycznym kręgu

To, w jakiej rodzinie dorastamy, ma ogromny wpływ na całe nasze życie. Jeśli w rodzinnym domu mamy do czynienia z narcyzem bądź narcyzą, jesteśmy potencjalną ofi arą narcystycznego...

Harmonia 2018 styczeń-luty
miniaturka
2018-01-01

Alergia na hejt

Hejt, czy jest już zjawiskiem powszechnym? Z czego wynika i jak sobie z nim radzić? Jesteśmy na niego uczuleni, czy jesteśmy odporni?


Harmonia 2022 listopad-grudzień
miniaturka
2022-11-01

Poczucie własnej wartości

Budowa poczucia własnej wartości jest procesem wieloetapowym. Zaczyna się już od urodzenia, poprzez kontakt i relacje z rodzicami, opiekunami, a przede wszystkim z matką.


Mama szkolniaków: Jakuba i Adama, trener, konsultant ds. komunikacji marek, dziennikarz.
Harmonia 2016 wrzesień-październik (wydanie cyfrowe)

Archiwalne numery



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

[email protected]
[email protected]
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.