2021-11-01

Prawo do życia, zdrowia i wolności, czyli podstawowe prawa naturalne historycznie i współcześnie

Prawo natury to jeden z dwóch, obok prawa stanowionego (pozytywnego) porządków prawnych. To swoista koncepcja prawa, która kształtowała także ustroje państw i mentalność społeczeństw.

Prawo do zdrowia...
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

Prawo natury to także nurt fi lozofi czny i doktrynerski, do którego należy zakwalifi kować starożytnych Sofi stów, Arystotelesa, Stoików, św. Augustyna, św. Tomasza, I. Kanta. Współcześni przedstawiciele szkół prawa natury to: G. Radbruch, L.L. Fuller, J. Finnis. Nie sposób omawiać wszystkich i podkreślać ich dorobek w kształtowaniu się prawa i państwa.

LOGICZNY I ETYCZNY ARYSTOTELES

Twórca lykeion, nazywany jest ojcem fi lozofi i, twórcą etyki i podstaw logicznych, współczesnych koncepcji wykładni prawa. Stworzył ponadczasową koncepcję sprawiedliwości, ale też fundamenty kształtowania się koncepcji narodu. Cała fi lozofi a Arystotelesa jest uporządkowana, spójna i przyjemna w zgłębianiu, bowiem wychodzi z założenia celu (teleologia). Wszystko musiało być celowe u Arystotelesa, człowiek miał swój cel naturalny, którym było szczęście (eudajmonia), a prawo naturalne miało służyć jego osiągnięciu. Człowiek był szczęśliwy, jeśli stosował się do prawa naturalnego, a zatracał szczęście, jeśli naruszał prawo naturalne. Treścią prawa naturalnego były zasady i oceny, wspólne dla ludzi i przez nich akceptowane. Prawo naturalne nie było spisane, ale było fundamentem, na którym miało być budowane prawo stanowione. Prawo naturalne obowiązywało wszystkich ludzi, a prawo stanowione obowiązywało terytorialnie i zależne było od władzy, państwa i społeczeństwa.

WCZESNO – CHRZEŚCIJAŃSKIE UJĘCIE PRAWA NATURY WEDŁUG ŚW. PAWŁA Z TARSU

Paweł pisał, że prawo natury zakorzenione jest w sercach ludzkich, a sumienie podpowiada co dobre, a co złe. Św. Paweł tłumaczy prawo natury w prosty sposób, wynikający z wzajemności, bowiem „Miłuj bliźniego swego jak siebie samego”, czyli masz tyle praw, ile sam dajesz.

IDEALISTYCZNO – CHRZEŚCIJAŃSKIE UJĘCIA PRAWA NATURY WEDŁUG ŚW. AUGUSTYNA

Dialektyka dwóch państw to najbardziej rozpoznawalne hasło fi lozofi i św. Augustyna. Państwo boskie było wieczne, dało boski porządek prawny, państwo ziemskie było swoistą efemerydą zależną od jakości władzy. Ta zaś tworzyła prawo doczesne, które mogło zmierzać do zła i czynić człowieka złym. Miernikiem prawa doczesnego miała być sprawiedliwość, czyli porównanie z prawem wiecznym i naturalnym. Prawo naturalne miało wynikać z boskiej natury człowieka stworzonego przecież na wzór i podobieństwo Boże. Św. Augustyn jako pierwszy wskazał konsekwencję wobec niesprawiedliwej władzy i niesprawiedliwego prawa. Człowiek mógł wystąpić przeciwko takiej władzy i prawu. Wola człowieka oparta na prawie naturalnym była przeważająca nad prawem doczesnym.

ROZŁAMOWO – CHRZEŚCIJAŃ- SKA KONCEPCJA PRAWA NATURALNEGO ŚW. TOMASZA

Filozofi a św. Tomasza długo była marginalizowana przez kościół za sprawą jej wtedy rewolucyjnego tonu. Prawo naturalne według św. Tomasza było rozumną interpretacją prawa wiecznego, człowiek poprzez rozum potrafi rozróżnić dobro od zła i postępować zgodnie z boską naturą. Ułomność rozumowa człowieka jednak nie pozwala mu poznać prawa wiecznego, dlatego niezbędne jest prawo pozytywne. To zaś obowiązuje, dopóty nie przeczy prawu boskiemu. Prawo boskie zostało objawione, prawo naturalne to rozumowa koncepcja prawa boskiego, a prawo pozytywne tworzone przez człowieka i na jego potrzeby uzupełnia prawo naturalne. Człowiek mógł wypowiedzieć posłuszeństwo prawu pozytywnemu, jeśli to godziło w naturę człowieka. Podstawowe fundamenty natury człowieka to: prawo do życia, wolności, własności prywatnej i ekwiwalentnej pracy.

SYNTETYCZNO – IDEALISTYCZNA KONCEPCJA PRAWA NATURY I. KANTA

Kant dokonał swoistej syntezy dotychczasowego dorobku przedstawicieli szkół prawa natury. Podważył koncepcję rozumową prawa naturalnego i w ogóle istnienia Boga, uznając te wartości za transcendentalne, czyli niedefi niowalne i niepoznawalne, trochę takie istniejące same w sobie, jakby dogmaty. Czysty rozum według I. Kanta nie był w stanie poznać ani Boga, ani prawa naturalnego. Kant zatem używał kategorii rozumu praktycznego jako zmysłu poznawczego człowieka i tak człowiek poznawał Boga i prawo naturalne przez doświadczenie i budował własne prawo moralne, które stawało się imperatywem. W gąszczu prawa stanowionego to prawo moralne powinno być wyznacznikiem zachowań. Powiedział: „Niebo gwieździste nade mną, a prawo moralne we mnie”. Z tymi rozważaniami związana jest charakterystyczna dla Kanta koncepcja wolności. Człowiek wolny bowiem to taki, który przestrzega nieskrępowanie prawa moralnego i sam siebie pilnuje, bowiem prawo moralne nie zna sankcji. Jeśli ludzie będą respektowali prawo moralne, to prawo stanowione nie będzie potrzebne. „Wolność człowieka zaczyna i kończy się tam, gdzie zaczyna i kończy się wolność drugiego człowieka”.

USTAWOWE BEZPRAWIE G. RADBRUCHA

Rzeczywistość po II wojnie światowej wymagała zdecydowanego rozliczenia ludzi i wydarzeń dwudziestolecia międzywojennego i realiów wojennych. Prawo naturalne nie ma treści, ale ma określone zasady. Jeśli przepisy prawa stanowionego nie spełniają prawnonaturalnych zasad, to nie obowiązują. Prymat wiodą: natura człowieka, wyobrażenie o prawie i idea prawa. Według Radbrucha fundamentalna triada zasad to: sprawiedliwość prawa – prawo równe dla wszystkich, idea dobra powszechnego – prawo ma służyć wszystkim, pewność prawa – gwarancja bezpieczeństwa prawnego.

FORMALNA MORALNOŚĆ PRAWA L.L. FULLERA

Fuller podkreślał, że prawo stanowione przez władze, musi spełniać kilka warunków. Te warunki wynikają z prawa naturalnego i można wyróżnić: uniwersalność prawa dla wszystkich, wewnętrzną niesprzeczność i należyte ogłoszenie prawa, stabilność prawa i legalizm działania władzy.

Prawo natury ma wiele odmian, ale ze wszystkich przedstawionych koncepcji da się wyciągnąć konstatację, że prawo natury jest priorytetowe wobec prawa stanowionego. Prawo tworzone przez władzę musi realizować założenia prawa naturalnego pod warunkiem jego legalności i skuteczności. Zasadnicza jest także możliwość oporu wobec prawa stanowionego lub zakwestionowanie jego legalności, jeśli zatraciło ono swoje naturalne korzenie. Dzieje się tak w sytuacjach totalizującej lub illiberalnej władzy. Każdy ma prawo do życia, zdrowia i wolności, a jednocześnie powinniśmy być wolni od nielegalnego, „bezprawnego” prawa. Prawie zawsze jednak musi dojść do swoistych irredent, ogromnych ofi ar i skatalizowania dotychczasowych wartości, żeby schizofreniczny człowiek potrafi ł sięgnąć do ponadczasowych fundamentów prawa. W ciekawych czasach przyszło nam żyć i obserwując otaczającą nas rzeczywistość, należy odnieść wrażenie, że cywilizacja i humanizm zmierzają do zatracenia, w myśl przerażających haseł i idei. Jeszcze jest czas na zawrócenie i naprawienie tego, co się wydarzyło. Wszystko, jak zawsze zależy od człowieka, jego kondycji rozumu i woli.

Więcej wiedzy na temat zdrowia zdobędziesz na konferencji pt. Czego Ci lekarz nie powie

Te artykuły zyskują na popularności

Harmonia 2022 listopad-grudzień
miniaturka
2022-11-01

Korporacja lekarska w dobie pandemii cz. 1

KORPORACJA LEKARSKA PRZESZŁOSC A TERAZNIEJSZOSC

W 2022 roku izba lekarska obchodzi 33-lecie swojej reaktywacji. Powstała ku zadowoleniu starszej grupy ówczesnych lekarzy...

Harmonia 2022 wrzesień-paździe...
miniaturka
2022-09-01

Lekarze boją się... lekarzy

Zapowiadany jest już powrót do szmat i szpryc, czyli terror medyczny w pełnej klasie. Czy to się da jakoś zatrzymać? Oczywiście, że się da. Dlaczego jednak polskie społeczeństwo...

Harmonia 2022 listopad-grudzień
miniaturka
2022-11-01

Biała księga pandemii koronawirusa

„Epidemia” Covid-19 rozpoczęła się oficjalnie 17 listopada 2019 r. w mieście Wuhan, w prowincji Hubei, w środkowych Chinach, a 11 marca kolejnego roku została uznana przez...

Harmonia 2022 marzec-kwiecień
miniaturka
2022-03-01

Godność człowieka

Gdybyśmy mieli odpowiedzieć na pytanie, które z praw i dóbr osobistych ma dla nas podstawowe znaczenie, zapewne znalazłyby się na czele: wolność, zdrowie, cześć, dobre...

Wykładowca Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, członek Stowarzyszenia Prawników Głos Wolności, zawodowo związany z Kancelarią Civitas etIus z Ostródy.
Harmonia 2021 listopad-grudzień (wydanie cyfrowe)

Archiwalne numery



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

[email protected]
[email protected]
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.