2016-01-01

Wielkie znaczenie małych wypustek

Nasze samopoczucie i stan zdrowia zależą od małych unerwionych wypustek błony śluzowej jelita cienkiego, pokrytych mikrokosmkami. Kosmki jelitowe, bo o nich mowa, pełnią w organizmie kluczową rolę we wchłanianiu składników strawionego pokarmu z jelita cienkiego do krwiobiegu i limfy, a także chronią organizm przed przenikaniem drobnoustrojów chorobotwórczych i niektórych szkodliwych substancji.

Warto przeczytać...
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

Kosmki jelitowe skierowane są do „światła” jelita cienkiego. Na wewnętrznej jego powierzchni gęsto je pokrywają i tworzą powierzchnię przypominającą aksamit. W zależności od miejsca występowania w jelicie cienkim, mogą one przyjmować kształt cylindryczny, palucha, grzebieniowaty albo liściasty. Wielkość (długość) kosmków jelitowych jest różna. Waha się w granicach od 0,3, 04 do 1,5 mm, a ich zagęszczenie na 1 mm2, w zależności od odcinka jelita cienkiego, może wynosić od ok. 9 do 40. Im bliżej jelita grubego, tym kosmków jelitowych jest mniej.

Wypustki błony śluzowej zwiększają wielokrotnie powierzchnię wchłaniania jelita. Ustalono, że ta dodatkowa powierzchnia może wynosić 200 do 400 m2 i dlatego efektywnie zastępuje długość jelita. W przybliżeniu obliczono, że kosmki jelitowe na odcinku 5 metrów jelita cienkiego tworzą taką powierzchnię, która zastępuje około 40 m długości jelita bez kosmków. Kolejnym fenomenem jest powierzchnia wchłaniania, którą zwiększają mikrokosmki nabłonka jednowarstwowego walcowatego (enterocyty), pokrywa on kosmki jelitowe, tworząc rąbek prążkowany. Oprócz wchłaniania składników z pokarmu, uczestniczy on w trawieniu jelitowym, albowiem wydziela enzymy takie jak: laktazę, maltazę, sukrazę-izomaltazę, trehalozę i enzymy trawiące gluten. Na jednej komórce (enterocycie) może być kilkaset mikrokosmków, dlatego przyjęto, że mikrokosmki mogą zwiększać powierzchnię chłonną każdej komórki nabłonka nawet około 30 razy.

Dlaczego kosmki jelitowe są takie ważne

W kosmkach jelitowych znajdują się naczynia limfatyczne i krwionośne z siecią naczyń włosowatych Składniki strawionego pokarmu wchłaniają się przez kosmki jelitowe do organizmu na drodze dyfuzji (przenikanie cząsteczek) lub transportu aktywnego (przenikanie z wydatkowaniem energii). Do krwi, drogą naczyń włosowatych, przedostają się węglowodany proste (fruktoza, glukoza, galaktoza), białka (aminokwasy), częściowo kwasy tłuszczowe, witaminy (C, B2, B6, B12, kwas foliowy), sole mineralne, puryny, pirymidyny, niektóre jony. Natomiast drogą naczyń limfatycznych monoacyloglicerole, diacyloglicerole, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach takie jak A, D, E, K i kwasy tłuszczowe. Wspomniane powyżej składniki strawionego pokarmu, które przedostają się do krwi trafiają z jelita żyłą wrotną do wątroby, natomiast te, które przedostają się do limfy, naczyniami limfatycznymi do przewodu piersiowego i dalej do układu krwionośnego.

Przybliżony obraz kosmka jelitowego w przekroju podłużnym. Kosmki od strony światła jelita

Co prowadzi do zaniku kosmków

Na fizjologię kosmków jelitowych duży wpływ ma flora bakteryjna jelita. Niedostateczna ilość symbiotycznej flory bakteryjnej i namnażanie drobnoustrojów chorobotwórczych powodują uszkodzenie kosmków, a ponadto łatwiejsze wnikanie patogenów do krwiobiegu. Niewłaściwy sposób odżywiania, w tym spożywanie nieświeżych potraw zawierających toksyny lub potraw zawierających konserwanty, również powoduje dysfunkcję kosmków jelitowych. Szczególnie niebezpieczne jest spożywanie produktów zawierające barwniki, gdyż mogą one niszczyć jelitową, symbiotyczną florę bakteryjną jelit, ustępującą miejsca patogenom z wyżej wymienionymi konsekwencjami. Niedobór flory bakteryjnej w jelicie i przewaga patogenów powodują zachwianie pewnej równowagi i uszkodzenie kosmków jelitowych. Należy przypomnieć, że temu sprzyja spożywane w pokarmach konserwantów i toksyn.

Kosmki a choroby

Niektóre choroby o podłożu genetycznym, pasożytniczym, bakteryjnym czy wirusowym mogą spowodować uszkodzenie lub zanik kosmków jelitowych. Z takim problemem spotykają się osoby chore na celiakię. Jest to choroba o podłożu genetycznym. Powstaje w wyniku nietolerancji przez organizm glutenu (białko roślinne) zawartego w pożywieniu (ziarnach zbóż). W organizmie dochodzi do stanu zapalnego jelita cienkiego i zaniku kosmków jelitowych. Podobne problemy dotyczące zaniku kosmków mogą spotkać osoby chore na lambliozę (choroba pasożytnicza) oraz podczas silnych infekcji wirusowych i bakteryjnych, inicjujących zapalenie błony śluzowej. Dysfunkcja kosmków jelitowych i spłaszczenie wewnętrznej powierzchni jelita cienkiego występuje w psylozie. Na tę chorobę mogą zapaść osoby przebywające dłuższy czas na obszarze Indii, czy np. Kuby. Innym, niestety częstym, przykładem jest nadużywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które w swoim działaniu niepożądanym uszkadzają rąbek prążkowany enterocytów (komórki nabłonka jednowarstwowego walcowatego) i upośledzają wchłanianie składników strawionego w jelicie pokarmu oraz utrudniają trawienie jelitowe. Również w leczeniu cytostatykami może nastąpić zanik kosmków jelitowych. Kolejnym przykładem jest nietolerancja laktozy, która jest wywołana brakiem laktazy, enzymu wydzielanego przez rąbek prążkowany enterocytów. W hipolaktazji o długotrwałym przebiegu obserwuje się częściowe zniszczenie lub zanik kosmków.

Symptomy

Dysfunkcja lub zanik kosmków jelitowych wywołuje pewne objawy chorobowe takie jak: biegunki, rozdrażnienie, bóle brzucha, męczliwość lub np. brak apetytu. Są to jednak objawy zbyt ogólne, które wymagają potwierdzenia w badaniach laboratoryjnych i specjalistycznych. Badanie krwi może dotyczyć np. określenia specyficznych dla choroby biomarkerów. Może dotyczyć oceny stężenia wybranych składników w krwi, których brak lub obniżenie stężenia mogą świadczyć o dysfunkcji lub zaniku kosmków jelitowych. Na przykład uszkodzenie kosmków może wywołać obniżenie w krwi stężenia witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, niski poziom witaminy B12, niedokrwistość, czy obniżenie stężenia kwasu foliowego. Te i wiele innych możliwych badań, przeprowadzonych z wyboru przez klinicystę, pozwala na celowane leczenie farmakologiczne lub dietetyczne i powrót do naruszonej w jelicie homeostazy. W zależności od przyczyn dysfunkcji lub zaniku kosmków jelitowych istnieje możliwość ich regeneracji lub zastosowania diety wykluczającej czynnik dla nich szkodliwy.

Regeneracja

Zalecanym sposobem w przypadku celiakii jest dieta bezglutenowa, która eliminuje czynnik szkodliwy i stwarza możliwość całkowitej regeneracji kosmków jelitowych w czasie zależnym od wieku, stopnia ich uszkodzenia i sił witalnych organizmu. W hipolaktazji (niedobór enzymu laktazy) można w diecie wykluczającej mleko stosować jogurty z odpowiednią ilością zawartych w nich żywych kultur flory bakteryjnej, które umożliwiają rozkład laktozy do monocukrów. Wspomniane jogurty także dostarczają florę symbiotyczną, wzmacniają naszą odporność i w przewodzie pokarmowym stwarzają środowisko nieprzyjazne patogenom oraz korzystne dla regeneracji kosmków jelitowych. Kosmki te chętnie się regenerują, co więcej np. po skróceniu chorego jelita i zmniejszeniu powierzchni wchłaniania, ulegają z czasem wydłużeniu w odcinku zachowanego jelita cienkiego, aby maksymalnie zwiększyć powierzchnię. Bardzo zachwalanym owocem, który ułatwia odbudowanie kosmków jelitowych jest papaja. Powszechnie zaleca się stosowanie diety bezglutenowej, bezmlecznej i bezcukrowej. Zatem dbajmy o nasze kosmki jelitowe, dopóki mamy na to wpływ. Nie przyspieszajmy świadomie ich dysfunkcji, która i tak niezależnie od nas może pojawić się wraz z wiekiem.

Więcej wiedzy na temat zdrowia zdobędziesz na konferencji pt. Czego Ci lekarz nie powie

Te artykuły zyskują na popularności

Harmonia 2015 wrzesień-paździe...
miniaturka
2015-09-01

Cholesterolowa norma na zamówienie

Ci, którzy się tym interesują wiedzą, że od ponad 20 lat nie opracowano żadnego nowego antybiotyku. Niemniej jednak, szczególnie w przypadku zakażenia bakteryjnego, antybiotyki...

Harmonia 2019 wrzesień-paździe...
miniaturka
2019-09-01

Ozonowanie krwi – skuteczna stymulacja układu odpornościowego

Czym jest terapia ozonem?

Medyczny ozon jest zawsze mieszaniną najczystszego ozonu i najczystszego tlenu.


Harmonia 2019 marzec-kwiecień
miniaturka
2019-03-01

Czego nie wiemy o statynach?

Statyny to związki tzw. inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Odkryto je stosunkowo niedawno, bo dopiero w 1973 roku. Statyny zostały wprowadzone do obrotu handlowego w 1987 roku. Wprowadziła...

Choroby cywilizacyjne
miniaturka
2020-09-01

Przechytrzyć cukrzycę. Część 1

Aby garstka mogła dobrze żyć, tłumy muszą umierać.

Wyścig z czasem



   |   

Najnowszy numer Harmonii
czeka już na Ciebie!

 

Najnowsze artykuły, interesujące
tematy, wybitni eksperci i gros
wartościowej wiedzy.


 

 



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

redakcja@harmoniatwojezdrowie.com
dystrybucja@harmoniatwojezdrowie.com
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.