2021-11-01

Wolne rodniki - czy są takie złe jak myślisz?

Współczesne media pełne są wolnych rodników. Straszą nas nimi reklamy kremów i suplementów diety. Oskarża się je o powodowanie starzenia i występowanie nowotworów. Czy jednak zastanawialiście się kiedyś, czym właściwie są wolne rodniki? Czy jesteśmy wobec nich bezbronni, a może wręcz przeciwnie mamy pełen arsenał do walki z nimi?

Harmonia 2021 listopad-grudzień...
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

Wolny rodnik to atom lub cząsteczka, która prezentuje wysoką reaktywność biologiczną, spowodowaną obecnością niesparowanych elektronów na powłoce walencyjnej. Dąży on do sparowania wszystkich swoich elektronów, „kradnąc” elektrony innym atomom/ cząsteczkom (utleniając je).

Wolne rodniki cały czas tworzone są w środowisku, wiele z nich powstaje w trakcie naturalnych procesów np. oddychania tlenowego. Inne powstają na skutek działania czynników środowiskowych np. promieniowanie UV, występują też w spalinach samochodowych i dymie papierosowym. Mogą wchodzić w reakcje ze składnikami budującymi komórki, powodując uszkodzenia białek, lipidów oraz kwasów nukleinowych (DNA i RNA), co prowadzi do poważnych uszkodzeń podstawowych struktur komórkowych i może upośledzać funkcjonowanie komórki, a nawet spowodować jej śmierć. Może to stanowić przyczynę wielu stanów chorobowych, a także procesu starzenia.

Aby przeciwdziałać tym zmianom, organizm wykształcił system antyoksydacyjny. Antyoksydanty, inaczej przeciwutleniacze to substancje eliminujące wolne rodniki z reakcji łańcuchowych lub powodujące rozkład prekursorów wolnych rodników. Można je podzielić na hydrofi - lowe, czyli rozpuszczalne w wodzie i hydrofobowe, czyli rozpuszczalne w tłuszczach. Przykładami przeciwutleniaczy z pierwszej grupy mogą być: kwas askorbinowy (wit. C), glutation oraz witaminy z grupy B. Wśród antyoksydantów hydrofobowych znajdziemy: α-tokoferol (wit. E), trans-retinol (wit. A), cholekalcyferol (wit. D3) oraz karotenoidy i ksantofi le.

Reaktywne formy tlenu w tym wolne rodniki w ilościach fi zjologicznych odgrywają ważną rolę. Są one mediatorami i regulatorami wielu procesów komórkowych. Indukują różnicowanie się i apoptozę komórek, pobudzają transport glukozy, warunkują prawidłowy przebieg reakcji zapalnej, regulują procesy przekazywania sygnałów z komórki do komórki oraz w jej obrębie. Granulocyty, monocyty i makrofagi wykorzystują wolne rodniki tlenowe do eliminacji patogenów, więc można powiedzieć, że mają one też swój udział w kształtowaniu odporności. Problemy zaczynają się, gdy homeostaza zostaje zaburzona i występuje tzw. stres oksydacyjny, czyli zachwianie równowagi w kierunku reakcji utleniania. Zaburzenie równowagi prooksydacyjno-antyoksydacyjnej nasila się wraz z wiekiem. Wpływ wolnych rodników tlenowych na komórki zależy przede wszystkim od ich stężenia i czasu działania. Niskie stężenie spełnia funkcje fi zjologiczne, wyższe stężenia tych cząsteczek wywołują uszkodzenia komórek.

Aby przeciwdziałać tym zmianom organizm wykształcił system obrony antyoksydacyjnej, którego zadaniem jest przeprowadzanie wolnych rodników tlenowych w ich nieaktywne pochodne, bądź hamowanie ich powstawania. System ten działa na trzech poziomach: prewencyjnym (zapobieganie powstawaniu wolnych rodników i/lub ich reagowania z substancją komórki), prewencyjno- leczniczym (przerywanie łańcuchowych reakcji wolnorodnikowych i niepożądanych nierodnikowych reakcji utleniania) i leczniczym (odtwarzanie i naprawa uszkodzonych molekuł).

Jak możemy wspierać naszą naturalną linię obrony przed stresem oksydacyjnym? Najprostszym do wdrożenia sposobem, wydaje się przyjmowanie antyoksydantów wraz z pożywieniem. Nasza dieta powinna być zróżnicowana i jak najbardziej kolorowa, ponieważ wiele barwników roślinnych, jak chociażby karotenoidy czy antocyjany, ma właściwości antyoksydacyjne. Należy jednak podkreślić, że najważniejsze jest zachowanie homeostazy, gdyż przeważenie reakcji utleniania w każdą ze stron może skutkować stanami chorobowymi.

Nie można traktować wolnych rodników jako źródła wszelkiego zła. Pełnią one bowiem bardzo ważne fi zjologiczne funkcje. Równocześnie, współczesny szybki tryb życia, stres i zanieczyszczenie środowiska sprzyjają nadmiernemu wytwarzaniu wolnych rodników. Warto zadbać o codzienną dietę bogatą w substancje o działaniu antyoksydacyjnym.


Archiwalne numery



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

[email protected]
[email protected]
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.