2022-03-01

Stres oksydacyjny i endometrioza

Endometrioza jest jedną z najczęst- szych chorób ginekologicznych u ko- biet w wieku rozrodczym. Charakte- ryzuje się obecnością tkanki endome- trium poza jamą macicy. Kobiety do- tknięte chorobą, cierpią na bóle mied- nicy i niepłodność. Złożona etiolo- gia jest wciąż niejasna i opiera się na trzech głównych teoriach: menstru- acji wstecznej, metaplazji celomicznej i teorii indukcji.

Harmonia 2022 marzec-kwiecień...
zdjęcie
UDOSTĘPNIJ:

CZYM JEST ENDOMETRIOZA?

Genetyka i epigenety- ka również odgrywają rolę w rozwo- ju endometriozy. W ostatnich bada- niach zwrócono uwagę na rolę stre- su oksydacyjnego, rozumianego jako brak równowagi między reaktywny- mi formami tlenu (ROS) a przeciwu- tleniaczami, co może mieć związek z patofizjologią endometriozy, po- wodując ogólną odpowiedź zapalną w jamie otrzewnej. Reaktywne for- my tlenu są pośrednikami wytwarza- nymi przez normalny metabolizm tle- nu i są mediatorami stanu zapalnego, o których wiadomo, że modulują proli- ferację komórek i wykazują szkodliwe działanie. Dokonano przeglądu syste- matycznego w celu wyjaśnienia róż- nych ról stresu oksydacyjnego i jego roli w rozwoju endometriozy. Zbada- no kilka zagadnień: metabolizm że- laza, markery stresu oksydacyjnego (w surowicy, płynie otrzewnowym, płynie pęcherzykowym, środowisku otrzewnej, korze jajnika oraz eutopo- wej i ektopowej tkance endometrium), geny zaangażowane w stres oksyda- cyjny, niepłodność związaną z endo- metriozą i rozwój nowotworów.

Ostatnie odkrycia zwróciły uwagę na rolę zmienionego metabolizmu że- laza w rozwoju endometriozy. Obec- ność przeładowania żelazem w róż- nych komponentach jamy otrzewnej pacjentek z endometriozą była szero- ko badana; pozostaje silnie zlokali- zowana w jamie miednicy i nie wpły- wa na zawartość żelaza w organizmie. Wyższe poziomy żelaza, ferrytyny i hemoglobiny stwierdzono w pły- nie otrzewnowym kobiet dotkniętych chorobą w porównaniu do grupy kon- trolnej. W podścielisku zmian endo- metrialnych i otrzewnej stwierdzono również obecność konglomeratów że- laza. Przeciążenie otrzewnej żelazem może być konsekwencją zwiększone- go napływu spowodowanego degra- dacją erytrocytów wynikającego albo z obfitszego refluksu menstruacyj- nego lub zmian krwotocznych, albo z niedoboru otrzewnowego systemu metabolizmu żelaza.

Wydaje się, że w endometriozie me- tabolizm żelaza przez makrofagi jest zwiększony. W rzeczywistości sydero- fagi, makrofagi przechowujące żela- zo są mocno obciążone hemosydery- ną w jamie miednicy. Ponadto makro- fagi wyrażają więcej receptorów trans- feryny i są bardziej wysycone hapto- globiną. Przytłaczające żelazo może działać jako katalizator w reakcji Fen- tona (Fe2+ + H2O2 -» Fe3+ + OFF + OH), wzmacniając toksyczność tlenu i azotu poprzez generowanie szerokiej gamy ROS, wywołując uszkodzenie oksyda- cyjne komórki.

Stres oksydacyjny jest odpowiedzial- ny za miejscowe zniszczenie mezo- telium otrzewnej, powodując zro- sty ektopowych komórek endome- trium. Hemoglobina białkowa wią- źąca żelazo została zidentyfikowana jako jeden z czynników menstruacyj- nych potencjalnie szkodliwych dla mezotelium, prowadzący do powsta- wania adhezji.

Defrere i in. wykazali, że komórki na- błonkowe w zmianach endometrial- nych zwiększają aktywność prolifera- cyjną po wstrzyknięciu erytrocytów w modelu mysim, podczas gdy poda- nie desferrioksaminy, chelatora żela- za, hamuje ten proces, co sugeruje, że żelazo może przyczyniać się do wzro- stu zmian endometrialnych. Czyn- nik jądrowy kappa B (NF-kappa B) jest czynnikiem transkrypcyjnym, który odgrywa rolę w odpowiedzi immuno- logicznej i zapalnej. Badania in vivo i in vitro wykazały jego aktywację za- palną w komórkach endometriotycz- nych. Wytwarzanie ROS przez przeła- dowanie żelazem indukuje wzrost NF -kappa B w makrofagach otrzewno- wych, prowadząc do czynników pro- zapalnych, wzrostu i angiogenicznych zmian u kobiet z endometriozą w po-równaniu do zdrowych osób z gru- py kontrolnej. Progresja endometrio- zy jest wyraźnie związana ze stresem oksydacyjnym. Związek między en- dometriozą a produkcją ROS jest po- wszechnie akceptowany i głęboko ba- dany.

W komórkach endometriotycznych podobnie jak w komórkach nowotwo- rowych zwiększona produkcja ROS wiąźe się ze wzrostem tempa proli- feracji. Od dwudziestu lat naukow- cy zwracają uwagę na markery stre- su oksydacyjnego w chorobie endo- metriozy. Badane markery zostały ze- brane z różnych próbek, które można podzielić na 5 głównych grup: serum, płyn otrzewnowy, płyn pęcherzyko- wy, kora jajnika oraz tkanka endo- metrium (ektopowa i eutopowa). Ko- biety dotknięte endometriozą wyka- zują wyższy poziom markerów stresu oksydacyjnego niż kobiety, które nie są dotknięte endometriozą. Związek między endometriozą a niepłodnością jest dobrze udokumentowany w litera- turze.

Da Broi M. G., Navarro P. A. Oxidative stress and oocyte quality: ethiopathoge- nic mechanisms of minimal/mild endome- triosis-related infertility. Cell and Tissue Research. 2016;364(l): 1-7. doi: 10.1007/ S00441-015-2339-9. [PubMed]

Miesięczny wskaźnik płodności u niepłodnych kobiet z endometriozą wynosi od 2 do 10%, natomiast u ko- biet zdrowych od 15 do 20%. W pi- śmiennictwie dobrze wyjaśniono, w jaki sposób ROS może wpływać na różne funkcje fizjologiczne, ta- kie jak dojrzewanie oocytów, stero- idogeneza jajników, owulacja, im plantacja, tworzenie blastocysty, In teoliza i podtrzymanie fazy luteal- nej w ciąży. Stres oksydacyjny wpły- wa na płodność kobiet z endometrio- zą w poczęciu naturalnym lub wspo- maganym. Brak równowagi między ROS a mechanizmami antyoksyda- cyjnymi prowadzi do stanu stresu ok- sydacyjnego w środowisku otrzew- nej, płynie pęcherzykowym i otocze- niu jajników, co może częściowo wy- jaśniać stan niepłodności związany z endometriozą.

Aktywność stresu oksydacyjne- go i poziomy ROS są wysokie w en- dometriozie, a ich główny wpływ na komórki przekłada się na uszko- dzenie i proliferację. Ngo i in. oce- nili poziom stresu oksydacyjne- go z biopsji endometrium eutopo- wego i zmian endometrialnych. Za- obserwowali wyższe stężenie anio- nów ponadtlenkowych w obu prób- kach, podczas gdy nadtlenek wodo- ru jest wyższy w komórkach endo- metriotycznych niż w kontrolach i komórkach endometrium. Detok- sykację nadtlenku wodoru osiąga się za pomocą dwóch różnych systemów enzymatycznych: peroksydazy glu- tationowej i katalazy. Ekspresja pe- roksydazy glutationowej jest wyż- sza w komórkach endometrialnych niż w kontrolach, podczas gdy stęże- nie katalazy jest niższe w komórkach endometrialnych niż w kontrolach. Również aktywność SDO wydaje się zwiększona w zmianach endome- trialnych niż u osób zdrowych. Wy- niki te wskazują na rolę stresu oksy- dacyjnego w kontroli proliferacji ko- mórek endometrialnych.

Stres oksydacyjny odgrywa swo- ją rolę poprzez szlak kinazy białko- wej aktywowanej mitogenami (MAP)/ kinazy regulowanej sygnałem po- zakomórkowym (ERK) w celu prze- życia i proliferacji zmian endome- trialnych poprzez ekspresję i dzia- łanie c-Fos i c-Jun. Wśród marke- rów stresu oksydacyjnego 8-hydrok- sy-2-deoksyguanozyna i MDA są wyż- sze w zmianach endometrialnych niż u osób zdrowych. Poziomy MDA są również dodatnio skorelowane ze stężeniem 17f>-estradiolu (E2) w oso- czu w ektopowym endometrium. Ko- mórki endometrium kobiet z endo- metriozą poddane działaniu zarówno E2, jak i nadtlenku wodoru wykazują zwiększoną fosforylację ERK. Wyni- ki te wskazują na związek między E2 a opornością na apoptozę i progresję zmian endometrialnych.

Stres oksydacyjny w endometriozie prawdopodobnie przyczynia się do procesu transformacji nowotworo- wej. Dane z literatury pokazują co naj- mniej dwuetapowe wyjaśnienie, które może prowadzić do powstania raka. Pierwszy krok jest następujący: ge- nerowanie uszkodzeń DNA wywoła- nych stresem oksydacyjnym wywo- łuje zwiększoną apoptozę i przeżycie komórek w komórkach endometrio- tycznych. Drugi etap jest następujący: progresja nowotworu może być zwią- zana z uporczywą produkcją antyok- sydantów sprzyjających mikrośrodo- wisku przednowotworowemu. Funk- cja równowagi oksydantów/przeciwu- tleniaczy to obosieczny miecz, promu- jący śmierć komórki lub karcynoge- nezę. Regulacja w górę funkcji anty- oksydacyjnych w endometriozie może skutkować przywróceniem przeżycia komórek i późniejszą transformacją nowotworową.

Źródło: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/labs/ pmc/articles/PMC5625949/#B50

Biorąc pod uwagę te i inne badania wyciągnąłem wniosek, że silne wła- ściwości anty oksydacyjne ROS, in- dukowanie endogennego glutationu i zdolność wodoru molekularnego do przywracania mechanizmu apo- ptozy mogą pomóc chorym na endo- metriozę. Wiedząc, ile kobiet w Pol- sce cierpi z powodu endometriozy, za zgodą osoby chorej rozpoczęli- śmy eksperymentalną terapię natu- ralną wodorem molekularnym. Tera- pię rozpoczęliśmy w połowie listopa- da 2021. Opinia chorej z końca grud- nia 2021: „Moje samopoczucie jest dużo lepsze, odkąd stosuję terapię wodorem, bóle również są mniejsze”. Ta opinia wskazuje na skuteczność terapii u tej osoby i daje upoważnienie do dal- szych badań.

W następnym artykule „Jak sobie ra- dzić z powikłaniami po ostrej niewy- dolności płuc”.

Dyplomowany Naturopata i naturoterapeuta prowadzący Gabinet Terapii Wodorem Molekularnym w Nowej Soli. Posiada certyfikat wydany przez Międzynarodowy Instytut Wodoru Molekularnego w stopniu Profesjonalisty. Wynalazca i konstruktor autorskich rozwiązań dla terapii H2. Wykładowca, autor wielu artykułów i tłumaczeń badań naukowych publikowanych na blogu: kas.net.pl/sklep/pl/blog Kontakt z Gabinetem: tel. +48 538 541 042 lub kas.net.pl/sklep/pl/29-gabinet-naturoterapii
 


Archiwalne numery



Archiwalne numery

Nasi eksperci

Redakcja

Redakcja czasopisma Harmonia.
Twoje Zdrowie,
Twoja odpowiedzialność.

 

Prenumerata: 728 457 165
Stoiska wystawiennicze: 503 447 471
Bilety na konferencje: 728 457 165
Reklama: 503 447 471
Redakcja: 728 457 165

[email protected]
[email protected]
www.harmoniatwojezdrowie.com

facebook.com/harmoniatwojezdrowie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Dziękujemy, że korzystasz z legalnego źródła. Pamiętaj! Wydawca nie wyraża zgody na pobieranie, kopiowanie, powielanie i udostępnianie materiałów bez zgody Wydawcy poza portalem harmoniatwojezdrowie.com. Pobieranie, kopiowanie i powielanie materiału opublikowanych w portalu Harmonia Twoje Zdrowie Twoja Odpowiedzialność bez zgody Wydawcy to poważne przestępstwo. Jeśli chcesz możesz udostępnić link do portalu w mediach społecznościowych.

Zobacz koniecznie

Nagranie z konferencji „Czego Ci lekarz nie powie” 13.11.2021 z G2 Arena Jasionka k. Rzeszowa

zobacz teraz

COOKIES

Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji, wszystkich oferowanych usług, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.