To prastara pszenica, bardzo popularna w średniowieczu. Stanowi alternatywę dla pszenicy zwyczajnej , która wyparła orkisz i po wielokrotnych genetycznych modyfikacjach jest najdoskonalszą przewlekłą trucizną oraz przyczyną wielu cywilizacyjnych chorób – gluten z pszenicy zwyczajnej jest toksyczny i niszczy kosmki jelitowe. Obecnie orkisz wraca do łask i jest coraz częściej uprawiany w gospodarstwach ekologicznych.
Orkisz (Triticum spelta L.) nazywany także jęczmieniem dwurzędowym, to gatunek zboża należący do rodziny wiechlinowatych, który spożywany był już w starożytności jako posiłek gladiatorów i uczestników igrzysk. Wielką fanką tego zboża była św. Hildegarda z Bingen, która pisała, że prowadzi on do dobrej krwi, wprawia w dobry nastrój i daje cnotę zadowolenia, jak pisała: „orkisz jest najlepszym ziarnem zbożowym, działa rozgrzewająco i natłuszczająco i jest wartościowszy i łagodniejszy niż inne ziarna(…) Orkisz prowadzi do dobrej krwi, daje rozluźniony charakter i cnotę zadowolenia…”
Ziarno orkiszu ma słodkawo-orzechowy smak. Występujący w orkiszu gluten jest bardzo dobrze przyswajalny przez nasz organizm, w tym także przez osoby nie tolerujące glutenu (bezglutenowców).
Wartości odżywcze
Orkisz w 56% składa się ze skrobi, w 11,6% z białka, 2,7% z tłuszczu i 2% z minerałów, obfituje też w nienasycone kwasy tłuszczowe. Jest także źródłem błonnika, żelaza, wapnia, cynku i potasu oraz witamin z grupy B i PP. W 100g orkiszu znajduje się:
- Białko 11,6g
- Węglowodany 62,4g
- Tłuszcze 2,7g
- Błonnik 8,8g
Witaminy
- B1 0,3mg
- B2 0,1mg
- B3(PP) 1,5mg
- B6 0,3mg
- E 0,3mg
Makroelementy
- Fosfor 411mg
- Wapń 22mg
- Magnez 130mg
- Potas 447mg
- Sód 3mg
Mikroelementy
- Fluor 0,06mg
- Żelazo 4,2mg
Właściwości zdrowotne
Jęczmień dwurzędowy korzystnie wpływa na układ krążenia oraz poprawia funkcjonowanie układu pokarmowego. Dojrzały orkisz to także źródło kwasu krzemowego (roślina wyciąga go z mineralnych gleb), który jest ważny dla skóry, włosów, paznokci, a także wzmacnia aktywność mózgu i koncentrację. Pomaga też zapobiegać kamicy żółciowej.
Właściwości przeciwbakteryjne orkiszu
Badania nad właściwościami orkiszu przez 35 lat prowadzili Gottfried Hertzka i Wighard Strehlow z Konstancji. Odkryli oni, że najwięcej składników odżywczych znajduje się w wewnętrznym ziarnie. Zawiera ono rodanid – naturalną substancję wykazującą właściwości przeciwbakteryjne – chroni przed infekcjami.
Dieta orkiszowa wzmacnia i regeneruje narządy w organizmie oraz poprawia funkcjonowanie układów, wspomaga chorych po zawale serca i jest wskazany dla niedożywionych, wyczerpanych osób.
Kaszka z orkiszu obniża cholesterol, zapobiega kamicy żółciowej, posiada dużo białka i błonnika. Kawa orkiszowa jest delikatnie przeczyszczająca i poprawia trawienie. W krajach zachodnich wykorzystuje się łuski orkiszu, które są doskonałym źródłem błonnika, a kąpiel w wywarze z plewek jest środkiem pomocniczym w wielu dolegliwościach skórnych.
Orkisz dla cukrzyków
Chorzy na cukrzycę po konsultacji z lekarzem mogą zmniejszyć dawkę insuliny po wykluczeniu pszenicy zwyczajnej i zastąpieniu jej orkiszem. Kleik z orkiszu zmniejsza zapotrzebowanie na insulinę i przyspiesza przemianę materii. Ważne jest przy tym aby nie łączyć orkiszu z pszenicą zwyczajną.
Orkisz na inne dolegliwości
Znane są przykłady ustąpienia, po wykluczeniu pszenicy zwyczajnej i zastąpieniu jej orkiszem, takich chorób jak: stwardnienie rozsiane, migrena, cukrzyca typu 2, ciągłe chrypki, bóle żołądka, choroby jelit, depresje, choroby z autoagresji, anemia oraz choroby nowotworowe.
Mąka pszenna – biała śmierć
Kombinacja i skład glutenu pszenicy zwyczajnej powoduje rozszczelnienie jelita (najprostszą metodą na sprawdzenie stanu swoich jelit jest tzw. test buraczkowy) przez co do krwioobiegu przedostają się wirusy, pasożyty i grzyby. Niszczone są wszystkie bariery ochronne i obok zakwaszenia organizmu uważam to za przyczynę większości chorób cywilizacyjnych. Ponadto po dwóch kromkach, nawet pełnoziarnistego chleba pszenicznego, stężenie glukozy w krwi wzrasta dwukrotnie bardziej niż po dwóch łyżkach cukru. Nie zaobserwujemy tego przy diecie orkiszowej. Powiedzenie „Śmierć zaczyna się w jelitach” jest więc jak najbardziej trafne.
Orkisz w kuchni
Przygotowując orkisz, ważne jest, by unikać aluminiowych naczyń, naczyń z tworzyw sztucznych, z uszkodzonym tefl onem lub emalią. Nie należy także korzystać z kuchenek mikrofalowych, oraz nie odcedzać gotowych potraw. Z mąki orkiszowej możemy robić makaron, piec chleb czy ciasta. Ziarna orkiszu służą mi również do produkcji młodej trawy, z której wyciskam sok pełen tlenu i chlorofi lu. Kolejną ciekawostką jest, że w 100 g wyciśniętego soku z młodej trawy orkiszowej jest 25% białka, dla porównania w kurczaku jest jedynie 17%.
Uprawa
Orkisz daje mały plon z hektara i do tego jest niewymłacalny, dlatego po skoszeniu przeprowadza się dodatkowy zabieg wyłuszczania z kłosków. Nie przyswaja też nawozów sztucznych. Doświadczenia na poletkach doświadczalnych w podkarpackim ośrodku doradztwa rolniczego w Boguchwale wykazały, że przy nawożeniu dużymi dawkami nawozów zboże wyrasta wysoko i wylega. Zaleca się, aby korzystać z białej mąki oraz z ziaren, kaszy, płatków i otrębów. Dwa tygodnie po zmieleniu zboża zaczyna się proces jełczenia, dlatego należy używać świeżo mielonych ziaren i białej mąki.
Orkisz w praktyce
Moja siostra miała zalecenia lekarzy na przetaczanie krwi. Poleciłem jej więc suplementację pyłkiem pszczelim i bezwzględne wykluczenie produktów z pszenicy zwyczajnej. Po miesięcznej kuracji wyniki były w normie, co bardzo zdziwiło lekarza. Takich i innych przypadków znam wiele. Warto dodać, że pyłek i pierzga posiadają wszystkie właściwości, potrzebne do podtrzymania funkcji życiowych, a kosmki jelitowe odrastają po nich jak grzyby po deszczu.
Warto postawić na jakość
Warto uważać na tanią mąkę i produkty orkiszowe. Wydajność prawdziwego orkiszu jest kilkukrotnie niższa niż osiąganych dziś odmian „szybkich”, a dzięki temu tańszych. Dobra mąka orkiszowa kosztuje nie mniej niż 10 zł za 1 kg. Polecamy produkty fi rmy NIRO, która od ponad 10 lat produkuje orkiszowe makarony. Do produkcji używają tylko przebadane, wysokiej jakości, wyselekcjonowane ziarno orkiszu pochodzące od polskich ekologicznych – certyfi kowanych rolników. Ziarno przechowywane jest w silosach, a na dzień przed produkcją jest czyszczone z łuski i mielone – świeży przemiał pozwala na zachowanie wszystkich wartości odżywczych.
