Olej roślinny może być eliksirem dla zdrowia, ale…
Najzdrowszy olej jest ten, tłoczony na zimno, bowiem w złocistym płynie zostaje więcej składników odżywczych, m.in. lecytyna, woski, witaminy A, D, E, karotenoidy, enzymy, związki mineralne. Olej powinien być przechowy- wany w chłodzie, czyli w temperaturze najwyżej 10°C. Butelka oleju musi być wykonana z ciemnego szkła. Jeśli olej był trzymany w lodówce sklepowej, może być wystawiony na działanie światła. Warto sprawdzić ilość kwasów tłuszczowych z grupy omega-3. W różnych olejach dostępnych na rynku ilość tego kwasu waha się od 2 do 60%.
Aby zwiększyć odporność organizmu, możemy sięgnąć po oleje. Na pierwsze miejsce wysuwa się olej lniany niefiltrowany. O tym płynnym zlocie wie wszystko mgr inź. analityk żywności Adam Wolniak właściciel firmy „Złoto Polskie” w Kaliszu, firmy należącej do Stowarzyszenia „Polska Ekologia”.
„Na wysoki skład kwasów omega-3 w oleju lnianym wpływa przede wszystkim jakość surowca i technologia produkcji. Tłoczenie na zimno jest podstawowym warunkiem uzyskania właściwych ilości kwasów tłuszczowych omega-3 i zachowania odpowiednich parametrów fizykochemicznych. Istotny jest rodzaj użytej prasy, jak również pilnowanie temperatury w procesie tłoczenia, filtracji i magazynowania. Podstawową sprawą jest także dobór odpowiednich nasion z odmian oleistych i ich odpowiednia uprawa. To wpływa na jakość surowca do produkcji. Nieobojętna jest też pogoda, a przede wszystkim klimat, w którym len jest uprawiany”.
W tanim oleju lnianym kupionym na targu nie szukajmy wysokich wartości prozdrowotnych. Sposób wyciskania oleju, gdzie temperatura sięga 100°C, jest prymitywny, a efekty jakościowe mizerne. W produkcji masowej liczy się natomiast najwyższa wydajność i wówczas względy ekonomiczne wypierają zdrowotne. Wypłukiwanie tłuszczu rozpuszczalnikiem, a następnie odparowanie całości jest szybkie, opłacalne, ale czy pożyteczne dla konsumenta?
Gdy znajdziemy już odpowiednio wytłoczony olej i dobre miejsce zakupu, możemy rozpatrywać jego zalety, zwłaszcza wysoką zawartość kwasu omega-3.
„Olej lniany zawiera ok. 50-60% kwasu alfa linolenowego, potocznie zwanego omega-3. Kwasy z grupy n-3 są istotne dla zdrowia człowieka. Jest to kwas tłuszczowy, którego organizm sam nie syntetyzuje i musi być dostarczany codziennie wraz z pożywieniem. Kwas alfa linolenowy (omega-3) w organizmie człowieka zostaje przekształcony w wiele korzystnych substancji, w tym m.in. do postaci mini hormonów – prostaglandyn. Całkiem inne prostaglandyny powstają z tłuszczów zepsutych – nieświeżych, których działanie jest zupełnie odwrotne w porównaniu z tymi dobrymi. Obecne w oleju lnianym niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) mają szerokie działanie w profilaktyce zdrowotnej. Można więc stwierdzić, że olej roślinny może być albo eliksirem dla zdrowia, albo związkiem mocno obciążającym organizm. Wszystko zależy od jego jakości. Organizm ludzki potrzebuje codziennie niewielkich ilości kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 spożywanych komplementarnie. Pamiętajmy jednak, że tłuszcze, w szczególności wielonienasycone należą do produktów nietrwałych i łatwo psujących. Tłuszcze pod wpływem: powietrza, wody, światła i temperatury oraz enzymów znajdujących się w tkankach roślinnych i zwierzęcych, ulegają rozmaitym zmianom. Główne procesy zachodzące podczas jelczenia tłuszczów to hydroliza i utlenianie. Oleje zawierające kwasy tłuszczowe nienasycone, omega-3 i omega-6 są najbardziej nietrwałymi tłuszczami, ale też wyjątkowo wartościowymi. Im więcej tych kwasów tłuszczowych znajduje się w oleju, tym bardziej jest on narażony na „zepsucie”. Olej lniany zawiera ponad 70% owych kwasów tłuszczowych. Od jakości tłuszczów zależy ich prawidłowy metabolizm w organizmie człowieka. Tłuszcze NNKT są konieczne do naszego prawidłowego funkcjonowania”.
Wróćmy do kwestii przeznaczenia olejów i najlepszego wykorzystania ich właściwości. To wieloodcinkowe opowieści. Tu podajemy tylko w formie haseł.
- Olej z ostropestu ma działanie wspomagające regenerację wątroby (dzięki sylimarynie). Dobroczynnie wpływa na skórę i układ moczowy.
- Do prawidłowego stanu skóry przyczynia się spożywanie oleju z wie- siołka. Jego właściwości wspomagają układ immunologiczny.
- Olej makowy działa „od środka” i „na zewnątrz”. Jego spożywanie pomaga przy problemach dermatologicznych i w kosmetyce estetycznej. Jest także przydatny w terapii chorób sercowo-naczyniowych.
O szczegóły warto zwrócić się do dietetyków, a także szukać informacji na stronach takich firm jak „Złoto Polskie” – www.zlotopolskie.pl.
