Natura sama reguluje swój rytm, by utrzymać harmonię. Wyposaża więc organizmy żywe w zdolność wytwarzania specjalnych mechanizmów, które pozwalają im przetrwać. Jednym z nich jest niesamowita substancja o wspaniałym działaniu – pomaga, rozwija, chroni. To kolostrum – wydzielina gruczołów mlecznych ssaków. Nie powinniśmy więc starać się być mądrzejsi od natury, lecz sięgać po ofiarowane przez nią dary.
Noworodek otrzymuje pierwsze mleko, czyli siarę, nie po to, aby się odżywiać, lecz by jego układ pokarmowy dojrzał. Kolostrum ma więc za zadanie stymulować układ immunologiczny, poprawiać odporność, a nawet je zastępować, chroniąc przed bakteriami, wirusami i grzybami młody i bezbronny organizm.
Siara, która ma odczyn lekko kwaśny (pH 6,4), zawiera całe bogactwo składników niezbędnych dla noworodka. Znajdziemy w niej dużo białka (ale nie pokarmowego, tylko stymulującego do dojrzewania), witaminy A, E, D oraz chlorek sodu. Kolostrum zawiera wapń w przyswajalnej formie, który pomaga m.in. w prawidłowym funkcjonowaniu enzymów trawiennych oraz mięśni. Ponadto w jej skład wchodzą prostaglandyny (chroniące żołądek), laktoferyna, laktoperoksydaza, minerały, czynniki wzrostu, a także lizozym, czyli substancja przeciwwirusowa i przeciwbakteryjna.
Ważną właściwością siary jest również posiadanie substancji niezbędnych do produkcji glutationu – silnego antyoksydantu – tworzonego w obecności witaminy C z kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny. Właśnie w siarze mleka znajdują się białka bogate w cysteinę. To jedna z głównych ról mleka matki – dostarczyć organizmowi dziecka niezbędnych substancji do produkcji glutationu, którego organizm człowieka nie jest w stanie bezpośrednio przyswoić. Jest zdolny natomiast do wchłaniania jego prekursorów. Cysteina np. jest wrażliwym aminokwasem i uległaby zniszczeniu w żołądku, dlatego organizm przyjmuje jej podwójną cząsteczkę połączoną mostkiem siarczkowym – L-cystyną.
Przewód pokarmowy noworodka jest niedojrzały. Wiązania między enterocytami, czyli komórkami, które go wyściełają, nie są jeszcze ścisłe, ponieważ muszą dojrzeć. Stanowi to zagrożenie ze strony bakterii, które mogą przedostawać się poprzez niewykształcone szczeliny. Co w takim razie stanowi barierę ochronną przed infekcją? W tym celu organizm dostaje z mlekiem matki immunoglobuliny A (nawet 5 mg/ml), które nie są wchłaniane, tylko wyściełają śródbłonek i utrzymują się w przewodzie pokarmowym, broniąc go przed środowiskiem zewnętrznym.
Dojrzałość mikrobiomu, czyli wszystkich wirusów, bakterii, grzybów, które znajdują się w naszych jelitach, zależy również od zawartych w mleku oligosacharydów. Są to krótkie cukry nieulegające trawieniu. Z tych błonników bakterie jelitowe produkują tzw. SCFA – krótkołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe. Mikrobiom bowiem, czyli flora znajdująca się w jelitach noworodka, programuje w dzieciństwie układ odpornościowy. Nic więc dziwnego, że niedostarczenie niedojrzałemu organizmowi substancji zawartych w siarze i wszystkich prawidłowych kultur bakteryjnych jest przyczynkiem do powstawania stanów zapalnych.
Jak powinna wyglądać prawidłowa flora bakteryjna noworodka?
Bardzo potrzebne bakterie to: Firmicutes, Faecalibacterium, Subdoligranulum (produkujące maślan sodu), Prevotelle i Akkermansia (degradujące mucynę), a także Bifidobacterium i Lactobacillus. Te wszystkie pozytywne bakterie nie poradzą sobie z mlekiem UHT. Do tego celu niezbędna jest bakteria beztlenowa Clostridium, jako jedyna mogąca strawić to paskudztwo. W ten sposób Clostridium, która powinna być w minimalnej ilości w jelitach, dzięki odżywianiu jej mlekiem UHT, zdobywa przewagę nad innymi bakteriami i zaczyna się rozrastać w ilościach patologicznych. Tak złą dietą możemy doprowadzić do dysbiozy i kolostrum jest wtedy konieczne do przywrócenia prawidłowej flory jelitowej.
Kolostrum, czyli bogactwo składników, które uformowała sama natura, wykazuje szereg cennych właściwości prozdrowotnych – profilaktycznych i terapeutycznych. W tym drugim zakresie mówimy o takich schorzeniach jak nowotwory (sama laktoferyna wykazuje właściwości przeciwnowotworowe), choroby autoagresyjne (zapalenie skóry), niedobory immunologiczne. Ponadto kolostrum jest bardzo pomocne przy wszystkich chorobach alergicznych, gdyż może być stosowane przez osoby uczulone na kazeinę. Zaobserwowano również jego skuteczność w walce z trądzikiem i opryszczką, a także zmniejszaniu łojotokowego zapalenia skóry. Siara, dzięki zawartej w niej składnikom, przyspiesza regenerację po treningu i stymuluje wzrost mięśni za sprawą IGF-1, które działa podobnie do insuliny. Kolostrum może być z powodzeniem stosowane w trakcie regeneracji organizmu po chemioterapii.
Kolostrum działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo. Terapeutyczne właściwości zauważono w przypadkach wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, a nawet przy zakażeniach HIV. Wpływa także na uszczelnienie jelit i przyspieszenie regeneracji ran. Ponadto białko kolostrynina, odkryte przez polskich naukowców, dzięki zapobieganiu odkładania się beta-amyloidu w chorobie Alzheimera, opóźnia demencję starczą i otępienie.
Ponieważ kolostrum wołowe jest bardzo zbliżone do kolostrum człowieka, możemy je z powodzeniem suplementować. Na rynku dostępne są suplementy diety w postaci siary suszonej lub liofilizowanej, przy czym ta druga forma jest 3 razy bardziej aktywna i efektywna. Aby uzyskać optymalne rezultaty profilaktyczne, zwykle należy stosować siarę 2 razy w ciągu roku przez 2 tygodnie (po 2 kapsułki dziennie). Działanie terapeutyczne, przy problemach z przewodem pokarmowym, uzyskuje się, zażywając siarę przez 6 miesięcy (1 lub 2 kapsułki dziennie w zależności od masy ciała). W przypadku antybiotykoterapii ten czas wydłuża się od 6 do 12 miesięcy. Aby natomiast zregenerować zniszczoną florę bakteryjną przy chemioterapii bądź radioterapii, kolostrum powinno być stosowane równocześnie z tymi procedurami medycznymi.
Jak każdą substancję, kolostrum można przedawkować. Objawy są wtedy umiarkowane i niezbyt uciążliwe, takie jak nudności, wysypka, świąd czy wymioty. Do przedawkowania może dojść jednak przy przyjmowaniu olbrzymich ilości.
